Lại là cuộc tranh cãi đúng-sai về cái câu bất hủ, “anh nhớ em”, trong tiếng Anh và tiếng Pháp. Èo, nhắc người nhớ ta, thời cấp 1, cỡ lớp 4, 5 gì đó, sau gần 5 năm học tiếng Pháp mình cũng đã tự thắc mắc chính câu này. Thời đó không có ai từng trả lời cắt nghĩa cho mình, bản thân cũng chẳng hỏi. Sau này khi tiếng Pháp nó ăn sâu vào máu thịt, để mình thấu hiểu nó đến xương tuỷ, thì mới biết chỉ có người nào không rành tiếng Pháp mới thắc mắc cái câu đó.

Trong tiếng Pháp, xin kiếu cái việc dịch mot-à-mot (tạm dịch : dịch từng chữ một) ra để mà hiểu một câu. Vì như thế sẽ có ngày mếu máo tại sao từ nào tôi cũng hiểu mà cả câu chẳng hiểu gì 😂. Điển hình như câu “Tu me manques” này (vâng, lưu ý có “s” đằng cuối vì là luật khi chia động từ). Nếu bê nguyên xi từng chữ dịch thì đương nhiên sẽ trở thành “tu”=bạn, “me”=tôi, “manques”=nhớ. Ơ hay, rõ ràng mấy thằng Pháp nói sai rành rành ! Vâng xin chớ có nói tiếng Pháp sai ngữ pháp bao giờ ! Chỉ có tiếng Anh thời Hoa Kỳ nổi lên làm bá chủ thiên hạ thì tiếng Anh mới trở thành ngôn ngữ toàn cầu, rêu rao khắp nơi, tiếng Anh vừa dễ học, ngữ pháp lại đơn giản. Èo, gì chứ với người Pháp, cái chuyện nói tiếng của mình “ngữ pháp đơn giản” chắc là một nỗi sỉ nhục ! Đến Việt Nam ta còn vênh mặt “phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam” cơ mà. Người Pháp sợ nhất là nói sai. Đến sai chính tả còn bị lên án, sinh viên bị thầy cô quạt, làm ăn bị đối tác khinh. Chuyện này sẽ nói kỹ hơn sau. Nhưng riêng về chuyện ngữ pháp của một thứ tiếng luôn coi mình là ngôn ngữ quý tộc, thì xin cứ vạch lá tìm sâu, chúc bạn may mắn khi tìm được một lỗi nho nhỏ.

Bạn đang xem: Tu me manques là gì

Dông dài là vậy chỉ để nói cái câu “Tu me manques” là đúng rành rành. Thế này, có thời đọc đâu đó cũng trong động kulturbench.com này một bạn viết bằng tiếng Anh, tạm dịch ý “cái câu Anh nhớ Em trong tiếng Pháp ý nghĩa thật hay, không phải nhớ là nhớ, mà có nghĩa thiếu vắng thiếu hụt, tựa như đời tôi vắng đi bạn, một phần trong tôi thiếu đi bạn, tôi không thể sống thiếu bạn”. Tất nhiên, hiểu như thế không sai, hoàn toàn đúng là khác. Nhưng mà mình cũng cười cười. Bạn viết câu tiếng Anh này đảm bảo không phải một English native-speaker. Tại sao ? Tại vì bạn ca tụng tiếng Pháp lên trời như vậy, gần như thần thánh hoá, mà chẳng nghĩ đến cái ngôn ngữ mình viết ra, cùng câu đó, có ý nghĩa y hệt mà ?! Vâng, xin nghĩ cho kĩ, “miss” trong tiếng Anh, ta dịch là nhớ, nhưng thuần chủng của nó, ý nghĩa là thiếu, vắng, hụt, lỡ. “Oh I missed my train”, “You’ve missed the best party of the year !” (Ôi, tôi lỡ tàu rồi - Mày đã bỏ lỡ bữa tiệc tuyệt nhất trong năm rồi đó !). Vậy suy ra, “I miss you” đích thực ra phải là tôi thiếu vắng bạn. Có khác gì trong tiếng Pháp ? (Èo, còn trường hợp bạn kia là người bản xứ mà cũng không hiểu cốt lõi thứ tiếng của mình, thì thôi mình đưa tay chịu trói vì lỡ phán bậy).

Xem thêm:

Vậy tại sao ta lại dịch thành “Tôi nhớ bạn” ? Đơn giản, vì trong tiếng của ta, cách nói của ta là như thế ! Lại phải hiểu từ trong xương tuỷ, câu này tiếng ta dịch ra từ tiếng Hán cũ, cũng tức là tiếng Tàu. Tiếng Trung Quốc nói “Wo xiang ni”, chính xác là tôi nhớ bạn. Cũng có nghĩa khác là tôi nghĩ về bạn. Tại sao trong tiếng của Á châu, nhớ lại hẳn lại nhớ, một cách trừu tượng, chứ không như tiếng của Âu châu ? Bởi vì ở Á châu, người ta quan niệm “nhớ” là một khái niệm về cảm xúc, không cầm nắm, không chạm vào được. Cũng như nghĩ, như tưởng, nhớ là thứ động từ thuần về cảm xúc. Còn quan niệm châu Âu thì khác. Rất thẳng thắn, thực dụng, ngôn ngữ họ thường hướng về thứ siêu thực, cầm nắm, chạm vào được. Cho nên “tôi nhớ bạn” của họ tức là “tôi thiếu bạn, như thiếu đi một bộ phận, cần có bạn ở gần bên”. Chứ không thuộc về cảm xúc cảm tính đơn thuần.

Thế thôi, là hết câu chuyện nhớ nhung. Thường thì mình chẳng bao giờ xen vào chuyện gì hay gây chiến tranh, tỏ mặt anh thư, nhưng chẳng hiểu sao cứ nhắc chữ nghĩa mình ngứa ngáy chân tay, chịu không được. Vậy thôi. Hi vọng bạn nào thắc mắc hết thắc mắc. Bạn nào ngưỡng mộ tiếp tục ngưỡng mộ (tiếng nào cũng vậy). Và bạn nào có đam mê học tiếng, đam mê ngôn ngữ như mình, thì tiếp tục đam mê.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *